Monumenten

Develweg
Develweg 30, Zwijndrecht


Een monument is een gebouw met cultuurhistorische of wetenschappelijke waarde. In Nederland zijn er verschillende typen monumenten: rijksmonumenten, provinciale monumenten, gemeentelijke monumenten en beschermde stadsgezichten of dorpsgezichten. In Zwijndrecht zijn er 13 rijksmonumenten en ongeveer 60 gemeentelijke monumenten. Daarnaast heeft de gemeente Zwijndrecht de intentie om cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en gebieden in het bestemmingsplan op te nemen als beeldbepalend pand. Hier treft u de overzichten aan van de monumenten van de gemeente Zwijndrecht en de panden welke op de lijst staan om opgenomen te worden in het bestemmingsplan als beeldbepalend:

Hieronder leest u meer over de verschillende typen monumenten.

Rijksmonument

Een rijksmonument is een gebouw dat door cultuurhistorische waarde en schoonheid van nationaal belang is. De Rijksoverheid beschermt rijksmonumenten met als doel de monumentale waarde ervan te behouden. Rijksmonumenten vallen onder de Monumentenwet. Alle rijksmonumenten staan in het monumentenregister. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed beheert dit register. In het monumentenregister staat de naam van het monument, het monumentnummer en een korte omschrijving. Van sommige monumenten zijn ook foto’s, plattegronden of ander beeldmateriaal bekend. Het monumentenregister vindt u op cultureelerfgoed.nl of op monumenten.nl.

Voor werkzaamheden aan een rijksmonument is vaak een vergunning vereist om het karakter van het pand te waarborgen. Ook zijn er financiële regelingen voor eigenaren van rijksmonumenten in de vorm van subsidie of een laagrentende lening.

Subsidie

Voor circa 25.000 rijksmonumenten, die geen woonhuizen zijn, zoals kerken, kastelen en molens kunnen eigenaren bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed een instandhoudingssubsidie aanvragen. Deze instandhoudingssubsidie richt zich op het in goede staat houden van monumenten. Dankzij deze subsidie is planmatig onderhoud mogelijk en worden dure en ingrijpende restauraties in de toekomst voorkomen.

Restauratiefonds-hypotheek voor woonhuizen

Eigenaren van een rijksmonumentaal woonhuis kunnen bij het Nationaal Restauratiefonds tegen lage rente een Restauratiefonds-hypotheek aanvragen.

Belastingaftrek

Als Nederlands belastingplichtige eigenaar van een rijksmonument kunt u de kosten voor het onderhoud aan uw pand fiscaal verrekenen met uw inkomen.

Provinciaal monument

Provinciale monumenten zijn gebouwen die op de provinciale monumentenlijst staan. En die vanuit de provincie worden beschermd. De gemeente Zwijndrecht heeft op dit moment geen Provinciale monumenten.

Gemeentelijk monument

Sommige panden hebben een bijzondere betekenis voor een stad, dorp of regio. In dat geval kan de gemeente zo’n pand op de gemeentelijke monumentenlijst plaatsen. De aanwijzing van een gebouw of gebied tot gemeentelijk monument is een besluit van burgemeester en wethouders. Het doel van het aanwijzen van gebouwen en gebieden als gemeentelijk monument is om te voorkomen dat cultuurhistorische, waardevolle gebouwen of gebieden zonder meer kunnen worden gesloopt. De gemeente besluit zelf welke regelingen gelden voor deze panden. Meer informatie over de verschillende regelen vindt u op monumenten.nl.

Waardering conform waarderingsmethodiek Rijksdienst voor cultureel erfgoed (RCE)

Aan de lijst met gebouwen en gebieden die zijn aangewezen als gemeentelijk monument is een uitgebreide inventarisatie voorafgegaan. Potentiele gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden zijn gewaardeerd aan de hand van de waarderingsmethodiek van de Rijksdienst voor cultureel erfgoed (RCE). De maximaal conform deze methodiek te behalen score is 90 punten. Op grond van de beleidsregels gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden komen de gebouwen en gebieden met een score van 50 punten of meer in aanmerking om te worden aangewezen als gemeentelijk monument.

Verbouwing of verandering

In het geval van een verbouwing of verandering is, net als voorheen en net als bij alle andere gebouwen in de gemeente, vaak een omgevingsvergunning voor het bouwen (‘omgevingsvergunning’) nodig. Een onderdeel van de beoordeling van een omgevingsvergunning is de welstandsbeoordeling. Gemeentelijk monumenten zijn gelegen in een gebied met een bijzonder welstandregime. Voor plannen in deze gebieden geldt een strenger welstandsregime dan voor plannen in een regulier versoepeld welstandsgebied. Wat dit betreft verandert er niets ten opzichte van de huidige situatie.

Een belangrijke verandering is dat een verbouwing of verandering van een gemeentelijk monument daarnaast ook omgevingsvergunningplichtig is wat betreft 'het veranderen van een monument'. Nieuw is dat in het kader van de beoordeling van de omgevingsvergunning de monumentencommissie om advies wordt gevraagd. De gemeente hecht veel waarde aan het behoud van de voor Zwijndrecht waardevolle gebouwen. Door het college van B&W is daarom de keuze gemaakt om de kosten voor het monumentenadvies te dragen.

Verandering: sloop wordt niet langer zonder meer mogelijk

Een tweede belangrijke verandering voor u is dat, anders dan voorheen, sloop niet langer zonder meer mogelijk is. Nu kan de gemeente bij sloop uitsluitend iets zeggen over het in voldoende mate borgen van de veiligheid als gevolg van de sloop in het kader van een sloopmelding.

Na de aanwijzing van het gebouw of gebied als gemeentelijk monument is sloop op grond van deze monumentale status niet langer zonder meer mogelijk. Sloop van een gemeentelijk monument is omgevingsvergunningplichtig wat betreft 'het veranderen van het monument'.

Beschermd stadsgezicht of beschermd dorpsgezicht

Beschermde stadsgezichten en dorpsgezichten zijn gebieden met beeldbepalende gebouwen met historische karakteristieken. Voor deze gebieden gelden aparte regels. Zo is een bestemmingsplan voor een beschermd stadsgezicht of dorpsgezicht veel gedetailleerder dan een normaal bestemmingsplan. Binnen een beschermd stadsgezicht of dorpsgezicht hoeft niet elk pand een monument te zijn. Beschermde stadsgezichten en dorpsgezichten vallen onder de Monumentenwet.

De gemeente Zwijndrecht heeft de intentie om de cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en gebieden in het bestemmingsplan op te nemen als beeldbepalend pand.

Waardering conform waarderingsmethodiek Rijksdienst voor cultureel erfgoed (RCE)

Aan de lijst met gebouwen en gebieden die in aanmerking komen om als beeldbepalend in het bestemmingsplan te worden opgenomen is een uitgebreide inventarisatie voorafgegaan. Potentiele beeldbepalende panden zijn gewaardeerd aan de hand van de waarderingsmethodiek van de Rijksdienst voor cultureel erfgoed (RCE). De maximaal conform deze methodiek te behalen score is 90 punten. Op grond van de beleidsregels gemeentelijke monumenten en beeldbepalende panden komen de gebouwen en gebieden met een score van 40 t/m 49 punten in aanmerking om te worden aangewezen als beeldbepalend pand.

Dubbelbestemming

Beeldbepalende panden worden door middel van een dubbelbestemming op termijn opgenomen in het bestemmingsplan.

Verbouwing of verandering

In het geval van een verbouwing of verandering is, net als voorheen en net als bij alle andere gebouwen in de gemeente, vaak een omgevingsvergunning voor het bouwen (‘bouwvergunning’) nodig. Een onderdeel van de beoordeling van een omgevingsvergunning is de welstandsbeoordeling. Beeldbepalende panden zijn gelegen in een gebied met een bijzonder welstandregime. Voor plannen in deze gebieden geldt een strenger welstandsregime dan voor plannen in een regulier versoepeld welstandsgebied. Het opnemen in het bestemmingsplan van een beeldbepalend pand door middel van een dubbelbestemming in het bestemmingsplan verandert hier niets aan ten opzichte van de huidige situatie.

Verandering: sloop wordt niet langer zonder meer mogelijk

De belangrijkste verandering voor u is dat, anders dan voorheen, sloop niet langer zonder meer mogelijk is. Nu kan de gemeente bij sloop uitsluitend iets zeggen over het in voldoende mate borgen van de veiligheid als gevolg van de sloop in het kader van een sloopmelding.

Na de opname van het gebouw of gebied in het bestemmingsplan door middel van een dubbelbestemming is sloop ook omgevingsvergunningplichtig op grond van het bestemmingsplan. Dat betekent voor u een extra inspanning.

Nieuw is dat in het geval van sloop het kader van de beoordeling van de omgevingsvergunning de monumentencommissie om advies wordt gevraagd. De kosten voor het advies van de monumentencommissie, de leges voor deze activiteit van de omgevingsvergunning, zijn voor rekening van de gemeente.

Financiële regelingen

Het Nationaal Restauratiefonds zet zich al ruim 30 jaar in voor het in stand houden van monumenten. Zij ondersteunen eigenaren die een monument willen onderhouden, restaureren, herbestemmen, verduurzamen of aankopen. Dat doen zij onafhankelijk en zonder winstoogmerk. Door de samenwerking met overheden én erfgoedorganisaties zorgen zij voor optimale ondersteuning van iedere monumenteigenaar.

In 1985 worden subsidies voor monumenten voor een deel vervangen voor laagrentende leningen. Voor het verstrekken van deze leningen richt de rijksoverheid in juni 1985 Stichting Nationaal Restauratiefonds op. Het Restauratiefonds kreeg op dat moment een startkapitaal en de taak mee om dit geld zo effectief en efficiënt mogelijk in te zetten voor monumenten. Hiervoor wordt een revolverend fonds ingezet. Dat blijkt een relatief eenvoudig, maar zeer doeltreffend instrument om dezelfde subsidiegulden keer op keer te kunnen gebruiken. Mede dankzij het succes van dit ronddraaiend geld is de restauratie-achterstand in Nederland grotendeels weggewerkt. Veel monumenten staan er weer prachtig bij.


Financiële regelingen voor:

Vragen?

Heeft u nog vragen over monumenten, neem dan contact op met de accountmanager gemeentelijke monumenten, de heer D. van Strien. Hij is bereikbaar op telefoonnummer (078) 770 3564. Voor vragen over financiële mogelijkheden, kunt u contact opnemen met het Nationaal restauratiefonds. Zij zijn op werkdagen tussen 08:00 en 17:30 telefonisch bereikbaar via telefoonnummer (088) 253 90 00 of stuur een e-mail.

 

Uitgelicht