Respect en fatsoen - 29 december 2016 weblog A.T. (Aaike) Kamsteeg


Respect en fatsoen

Het woord van het jaar 2016 is ‘treitervlogger’ geworden. Wellicht weet u het nog: een jongeman uit Zaandam maakte videootjes van politiemensen die werden uitgedaagd door een groepje jongeren. Het doel was vooral de politiemensen belachelijk te maken. Als je de videootjes vervolgens op internet plaatst, ben je een ‘vlogger’ (met de v van video). Je hebt ook ‘bloggers’. Dat zijn mensen die regelmatig een stukje tekst (weblog) op internet zetten. Zo beschouwd ben ik dus een blogger met dit soort stukjes. Om u gerust te stellen: ik zal mij niet ontwikkelen tot treiterblogger.

Op de tweede plaats eindigde het woord ‘pokémonterreur’. Daarmee werd de overlast aangeduid van grote groepen mensen die met hun mobieltje achter virtuele wezentjes aan gingen. Beide verschijnselen noem ik uitwassen van de moderne communicatiecultuur. Het is prima dat we het internet en de bijbehorende technologie benutten, bijvoorbeeld om op de hoogte te blijven van actuele gebeurtenissen, je mening ergens over te geven of om met elkaar te communiceren. In de praktijk zie ik echter ook veel nadelen wanneer respectloze en onfatsoenlijke teksten via Facebook of Twitter de wereld in worden gestuurd. Even je woede of verontwaardiging afreageren door snel op je mobieltje een opinie - vooral over personen - te ventileren, dikwijls zonder er goed over na te denken. Dat levert vaak grove, beledigende of ook bedreigende teksten op. Even een druk op ‘verzenden’ en bekijk het verder maar.

Wanneer het over zaken of gebeurtenissen gaat, zijn vanuit de emotie opgestelde reacties soms begrijpelijk, maar ook dan dient fatsoen voorop te staan. En wanneer het over personen gaat is voor mij het criterium dat wat je opschrijft je ook iemand recht in de ogen kijkend zou durven zeggen, dus met respect.

Met een beroep op de vrijheid van meningsuiting wordt tegenwoordig veel goedgepraat. Dat is echter een juridisch getint begrip, waarbij de rechter uiteindelijk uitmaakt of iets wel of niet door de juridische beugel kan. Mijn pleidooi voor respectvolle omgangsvormen is moreel van aard. Alleen dan is er sprake van een beschaafde samenleving.

A.T. (Aaike) Kamsteeg
29 december 2016