Raadsprogramma 2010-2014

INHOUD

VOORWOORD

In deze raadsperiode staan de inwoners van Zwijndrecht en Heerjansdam centraal. Dat betekent dat de focus ligt op dienstverlening en uitvoering van het in vorige perioden al vastgestelde, staande, beleid. Eerder ingenomen standpunten bij de vaststelling van dit beleid worden gerespecteerd. De raad vindt het van belang bij de uitvoering van het beleid en bij de verbetering van de dienstverlening doortastend en voortvarend te zijn.

Realistisch

De financiële situatie als gevolg van de economische crisis stelt grenzen aan wat er in de komende jaren mogelijk is. Keuzes zijn onvermijdelijk. De raad brengt daarom de ambities in balans met de beschikbare middelen. Realisme staat daarbij voorop. De inwoners van de gemeente mogen zo weinig mogelijk merken van de bezuinigingen. Die richten zich in de eerste plaats op het uitstellen of schrappen van nieuwe, nog niet gestarte, projecten of activiteiten en daarna op de terreinen waarop zo weinig mogelijk mensen er nadelige gevolgen van ondervinden. Het raadsprogramma presenteert de prioriteiten van de raad in het volle besef dat het afhangt van de nog onzekere omvang van de financiële ontwikkelingen welke prioriteiten worden gerealiseerd. Flexibiliteit, realisme en volledige openheid in de daarvoor te maken afwegingen vindt de raad vanzelfsprekend.

Helder

In breder verband streeft de raad naar optimale transparantie in het politieke proces. De verhouding tussen raad en college is in deze periode dan ook een andere dan voorheen. De raad bepaalt, in een zo vroeg mogelijk stadium van beleidsontwikkeling en –uitvoering, de kaders. Het college bereidt voor, werkt uit en voert uit. Het raadsprogramma is voor het college het kader dat het daarbij van de raad meekrijgt. Het college is er voor alle partijen; de wethouders onderhouden daarom met alle fracties een goede relatie en niet enkel met hun eigen fractie. Het dualisme krijgt daarmee een verdergaande invulling dan nog algemeen gebruikelijk is.

Doortastend

De raad geeft het college opdracht de pijlers uit dit raadsprogramma om te zetten in een uitvoeringsprogramma. De resultaten daarvan komen tot uiting in onder meer de programmabegrotingen, waarin concrete activiteiten worden gekoppeld aan de beschikbare middelen.

De prioriteiten van de raad staan in de volgende hoofdstukken van dit raadsprogramma. Hier enkele concrete punten die de raad het college vraagt als eerste concreet aan te pakken:

• Doorgaan met Ambities in balans en snel met een klankbordgroep uit de raad aan de slag met de voorbereiding

• Onderzoek naar de noodzaak van de aanleg van de busbaan van de HOV-D, en naar de relatie met de reconstructie van de Koninginneweg

• De bouw van een multifunctionele accommodatie in Kort Ambacht; indien gekozen wordt voor de bouw van een sportdeel, onderzoek naar de mogelijkheden dit qua hoogte geschikt te maken voor gebruik door gymnastiekvereniging O&O

• Onderzoek naar de mogelijkheid het betaald parkeren in Zwijndrecht af te schaffen

• Invulling van de eerste bezuinigingsmogelijkheden, aan de raad voor te leggen in de perspectiefnota (behandeling in juni 2010)

• Herziening van de belastingtarieven per 1 januari 2011 met als uitgangspunt geen stijging van de totale lasten voor de burger en bedrijven

De raad spreekt als zijn verwachting uit dat in een voortdurende wisselwerking tussen inwoners, bedrijfsleven, maatschappelijk middenveld, college en raad de komende periode tot aansprekende en zichtbare resultaten leiden, die Zwijndrecht tot een nog aantrekkelijkere gemeente maken dan het nu is.

DE VIER PIJLERS

De koers in deze raadsperiode berust op vier pijlers:

• transparant bestuur

• impuls aan dienstverlening

• focus op uitvoering

• ambities in balans

Transparant bestuur

De verhouding tussen de raad en het college is in deze periode wezenlijk anders dan in de voorgaande. De aloude tegenstelling coalitie-oppositie verdwijnt en maakt plaats voor besluitvorming met wisselende raadsmeerderheden en wethouders die investeren in de relatie met álle fracties.

De raad bepaalt. Het college gaat niet aan het werk voordat het de raad heeft gesproken over wat er moet gebeuren. Daarbij is dit raadsprogramma en al het in de voorgaande perioden vastgestelde beleid de basis. Daarmee is niet gezegd dat dit beleid voor de hele periode vaststaat. Afwijking van vastgesteld beleid behoort altijd tot de mogelijkheden, maar alleen als de meerderheid van de raad dat wil.

Wethouders zijn er voor de hele raad, en niet alleen voor de eigen fracties. De fracties kunnen in gelijke mate een beroep doen op alle portefeuillehouders. De wethouders onderhouden contacten met alle fracties. Het kan zelfs gebeuren dat een wethouder een voorstel van de raad uitwerkt waar de eigen fractie niet achter staat. Dat heeft dan geen gevolgen voor het voortbestaan van de coalitie. Daarmee is de traditionele tegenstelling coalitie-oppositie verdwenen. Er wordt oppositie gevoerd door een partij omdat die zich niet kan vinden in een voorstel en niet omdat deze partij geen wethouder geleverd heeft in het college.

De raad bepaalt en praat daarom in een vroeg stadium met het college over zijn wensen. Het college gaat vervolgens aan de slag met de uitwerking van voorstellen en, na besluitvorming, met de uitvoering. Bij de uitwerking van der wensen van de raad beperkt het college zich niet tot één optie maar werkt indien gevraagd of mogelijk meerdere alternatieven uit waaruit de raad kiest.

Impuls aan dienstverlening

De inwoners zijn het bestaansrecht van de gemeente. Alles wat de gemeente doet staat dan ook primair in het teken van de dienstverlening aan burgers en in de gemeente gevestigde bedrijven en instellingen. Die dienstverlening moet excellent zijn en op een klantvriendelijke, transparante en efficiënte manier georganiseerd. Dat betekent onder meer dat de gemeente diensten beschikbaar stelt op de manier die optimaal aansluit op de behoeften en wensen van inwoners en bedrijven.

Zoveel mogelijk diensten en producten komen beschikbaar via de website (digitale dienstverlening). Daarnaast kan, wie dat wil, terecht bij balies in het gemeentehuis of via de telefoon zaken regelen. De wijze van contact maakt voor de dienstverlening en de kwaliteit daarvan geen verschil.

Dit betekent dat er investeringen nodig zijn in de modernisering van de gemeentelijke website en in de verdere professionalisering van het front office in de vorm van een Klant Contact Centrum. Daarbij kan regionale samenwerking tot schaalvoordelen en daarmee tot lagere kosten leiden.

Uitvoeren

Het draait in de komende periode om uitvoering. In de afgelopen jaren hebben raad en college veel beleid vastgesteld. De bijlage bevat een overzicht. Nu het beleid er is, valt de focus op het uitvoeren. Daarbij staat eerst en vooral het belang van de inwoners voorop. De zaken waarvan de meeste mensen het meeste profijt hebben, krijgen voorrang, waarbij de belangen van kwetsbare groepen niet uit het oog worden verloren.

Het accent op uitvoering wordt het duidelijkst zichtbaar in de openbare ruimte. Nu de beheerplannen (IBOR) klaar zijn, gaat letterlijk de spa in de grond. Veel wegen en riolen worden in de komende jaren onderhanden genomen. Maar ook op andere terreinen zien de inwoners straks de resultaten van het plannen maken. Dat geldt bijvoorbeeld voor de accommodaties. Samen met Hendrik-Ido-Ambacht onderzoekt de raad de mogelijkheden om tot een verdere samenwerking op vele terreinen te komen. Ook een multifunctionele wijkaccommodatie in Kort Ambacht krijgt in de komende jaren concreet gestalte, het Develpark wordt afgemaakt en de herstructurering van het industrieterrein De Geer uitgevoerd. De handhaving, zoals verwoord in de ‘Nota integraal handhavingsbeleid’, moet tot uitvoering komen, in relatie tot de beschikbare middelen.

Ambities in balans

De economische crisis heeft in de komende jaren grote gevolgen voor de begroting. De rijksoverheid stelt door de crisis in de komende jaren fors minder geld beschikbaar aan de gemeenten. Door de afnemende bouwactiviteiten staan ook de daaraan verbonden inkomsten onder druk. Zwijndrecht staat daarom voor een periode van teruglopende middelen.

De inwoners van Zwijndrecht en Heerjansdam mogen zo weinig mogelijk merken van de noodzakelijke bezuinigingen. Het uitgangspunt voor de totaalopbrengst van de belastingen en heffingen is dat de raad deze in de komende jaren niet wil laten stijgen. Daarbij bestaat de mogelijkheid dat er verschuivingen optreden tussen de verschillende belasting- en heffingsvormen. Waar eventueel toch een verhoging van lasten noodzakelijk is, gebeurt dat alleen als er aantoonbare voordelen voor de inwoners tegenover staan. Verder zoekt de raad voor besparingen vooral naar mogelijkheden waar de inwoners minimaal last van hebben. En omdat een aanzienlijk deel van de gemeentelijke begroting naar regionaal georganiseerde activiteiten gaat, moet de regio in met de gemeente vergelijkbare mate bezuinigen. Een andere besparingsmogelijkheid is dat de ambtelijke organisatie de inzet van inhuurkrachten minimaliseert en maximaal gebruik maakt van eigen of regionale medewerkers.

De totale omvang van de noodzakelijke bezuinigingen is op dit moment niet aan te geven. De septembercirculaire 2010 van het Rijk is de eerste goede indicatie met welke orde van grootte de raad rekening heeft te houden. Los van de nog onbekende omvang van de bezuinigingen gaat de raad zo snel mogelijk aan de slag om de zogenaamde “Quick Winners” binnen te halen.

DE KOERS

Dienstverlening

De gemeente wil de ingang zijn voor alle burgers, bedrijven en instellingen voor nagenoeg alle vragen aan de overheid. Hiermee krijgt de dienstverlening aan de klant een grote impuls. De gemeente wordt op termijn het dienstverlenende loket voor de klanten van bijna de gehele overheid. De contacten met onze klanten worden professioneler afgehandeld. De klanten kunnen zich voor het serviceniveau daarbij beroepen op de normen uit het kwaliteitshandvest. De digitale dienstverlening wordt verbreed en verbeterd terwijl de gangbare mogelijkheden behouden blijven.

Vrijwilligers

In de Zwijndrechtse samenleving spelen vrijwilligers op alle gebieden een hoofdrol. Zij vormen de olie in de samenleving en verdienen de waardering waar zij recht op hebben. De gemeente wil alle vrijwilligers goed faciliteren. Een vrijwilligersloket zal geopend worden om vrijwilligers, mantelzorgers en verenigingen op alle mogelijke manieren te ondersteunen en hen de weg te wijzen in overheidsland.

Efficiënte dienstverlening

Mede door de tijd waarin bezuinigen een dwingende realiteit vormen, wint het aandachtspunt van efficiency aan gewicht. Het uitvoeringsprogramma moet een aantal belangrijke bijdragen leveren:

• Gemeenten kunnen beter bezuinigen door meerkosten te voorkomen: de dienstverlening verbeteren en de service aan klanten intensiveren zonder dat daar grote meerkosten uit voortvloeien.

• Samenwerken is goedkoper dan ieder voor zich. Samenwerking leidt tot minder meerkosten. Indien zich quick wins aandienen worden meteen voorstellen gedaan om deze te realiseren.

• Het terugverdieneffect wordt geëxpliciteerd en de beoogde voordelen worden daadwerkelijk gerealiseerd.

• Burgers, bedrijven, verenigingen, instellingen en vrijwilligers krijgen als aanspreek­punt eigen ambtenaren en geen inhuurde adviseurs.

• Eenieder moet beseffen dat niet alle wensen zijn te vervullen; er dient altijd een afweging plaats te vinden tussen de diverse belangen die duidelijk gecommuniceerd moeten worden aan de betrokkenen.

Financiën

Zwijndrecht moet deze raadsperiode met minder geld rondkomen. Dit betekent keuzes in ambities. Dat is niet eenvoudig. Daarom legt de raad de criteria noodzaak, belangrijk en wens ten grondslag aan de te maken keuzes.

• Noodzakelijke ambities moet de gemeente realiseren omdat daarvoor een wettelijke plicht bestaat, omdat er harde afspraken over zijn gemaakt, of omdat Zwijndrecht er veel subsidie mee ontvangt.

• Belangrijk zijn de voor de toekomst van Zwijndrecht essentiële ambities. Die ambities niet realiseren betekent dat de samenleving er over vijf jaar slechter voor staat dan nu.

• Wensen zijn ambities die goed zouden zijn om te realiseren maar die op dit moment niet opwegen tegen de te maken kosten.

Al het gemeentelijke beleid wordt ingedeeld volgens de drie bovenstaande criteria. Alleen voor de sociale minima geldt dat de raad die op voorhand ontziet.

De prioritering heeft ook betrekking op de projecten. Per project weegt de raad af wat de juiste strategie is: stoppen, bevriezen, of doorgaan. Daarbij blijft de gemeente alert op het verwerven van mogelijke subsidies die uitvoering alsnog mogelijk maken, rekening houdend met een goede kosten-batenanalyse.

Omdat de regio beslag legt op ongeveer een derde van de gemeentelijke begroting is het niet meer dan rechtvaardig als ook de regio deelt in de te zoeken besparingen. Binnen de regio loopt daar ook al onderzoek naar. Wat de raad betreft is voorlopige verdere overdracht van gemeentelijke taken aan de regio niet aan de orde. Het uitgangspunt hierbij is lokaal wat lokaal kan, regionaal wat nodig is en een duidelijke meerwaarde in de vorm van een efficiënter bestuur en/of betere resultaten. Wat betreft de samenwerking in de Zwijndrechtse Waard geldt een vergelijkbaar principe.

De omvang van de te behalen bezuinigingen is nog onduidelijk. Dat het om een fors bedrag gaat, van structureel enige miljoenen per jaar, valt met zekerheid aan te nemen. De septembercirculaire 2010 van het Rijk geeft de eerste hardere indicaties van de bedragen waarop valt te rekenen. De Programmabegroting 2011-2014, de eerste begroting van de nieuwe raad, is gebaseerd op de informatie zoals die net na de zomer beschikbaar is. Als de informatie van het Rijk niet op tijd beschikbaar is, gaat de voorbereiding van de komende bezuinigingen gewoon door. Hiervoor is een afvaardiging van de raad samen met het college bezig een voorstel voor het prioriteren van de beschikbare middelen te maken.

Wonen en leefomgeving

Voorzieningen en accommodaties

De raad wil een goed voorzieningenniveau. Dat betekent het aanbieden van voorzieningen op het juiste schaalniveau en aansluitend bij de behoefte van inwoners. Een afgeleide opgave daarbij is het ontwikkelen van accommodaties die deze voorzieningen (activiteiten) huisvesten. De raad wil nieuwe accommodaties ontwikkelen, maar ook de bestaande aanpassen, vanuit het uitgangspunt van multifunctionele, flexibele gebouwen. In deze accommodaties kan een breed aanbod van activiteiten gehuisvest worden.

Of alle accommodaties in eigendom blijven bij de gemeente of juist niet is een afweging die per accommodatie gemaakt wordt. Het standpunt voor het al dan niet in eigendom houden van een accommodatie hangt af van de visie op het gebied: wat zijn de plannen voor een gebied waarin een accommodatie gelegen is en welke wensen zijn er ten aanzien van de voorzieningen die gerealiseerd moeten worden. En verder speelt de beoordeling van de bestaande accommodaties op strategisch, vastgoed- en gebruikersperspectief een rol.

De raad wil:

• Ruimte geven aan particuliere initiatieven voor een multifunctionele accommodatie in het Develpark Noord

• Een multifunctionele accommodatie in Kort Ambacht

• Een discotheek op basis van particulier initiatief in Zwijndrecht behouden voor de Zwijndrechtse jeugd

• Een aantrekkelijke zwemvoorziening met inbegrip van schoolzwemmen, in overleg met het onderwijs

• De haalbaarheid van een volwaardig theater op het niveau van de Zwijndrechtse Waard nader onderzoeken.

Sport

De raad wil in deze periode meer aandacht schenken aan sporten en bewegen. Alle inwoners moeten kunnen sporten en bewegen in een bereikbare en geschikte omgeving. Dat betekent dat de accommodaties aantrekkelijk, toegankelijk, (sociaal) veilig, goed bereikbaar en schoon zijn. Liefst zo veel mogelijk in de wijk. Sportverenigingen, en hun vrijwilligers, dragen ertoe bij dat alle bewoners kunnen deelnemen aan sport en sterke verenigingen werken daarnaast aan het verbreden van het sportaanbod (via buitenschoolse opvang en samenwerking in de wijk).

Een acceptabele huurprijs voor accommodaties draagt bovendien bij aan het stimuleren van het laagdrempelig houden van sportbeoefening. Tot slot moet er een duidelijk verband zijn tussen het verstrekken van (nieuwe) subsidies en de maatschappelijke relevantie van activiteiten en organisaties. We verwachten dat (gesubsidieerde) verenigingen maatschappelijk ondernemerschap tonen door bij te dragen aan de oplossing van maatschappelijke vraagstukken. Zo kan een sportvereniging bijvoorbeeld voetbalclinics voor hangjongeren organiseren.

De raad wil:

• Onderzoeken of verenigingen met ruimtetekort toch geholpen kunnen worden door voorzieningen te verplaatsen

• In 2010 een extra kunstgrasveld op het Noordpark realiseren en vervolgbesprekingen voeren met verenigingen op Bakestein over bij welke vereniging een kunstgrasveld gerealiseerd gaat worden

• Een impuls geven aan het onderhoud van sportaccommodaties.

Wonen

De raad streeft naar een evenwichtige bevolkingsopbouw. Dat betekent dat hij met wijzigingen in de woningvoorraad de omvang en samenstelling van de bevolking wil beïnvloeden. Zwijndrecht heeft te maken met een hoger aandeel mensen met een lager inkomen dan gemiddeld in de Drechtsteden. Ook de instroom van huishoudens met een lager inkomen is onevenredig groot.

Het aandeel huishoudens met een hoger inkomen wil de raad vergroten. Dit moet bereikt worden door in te spelen op de vraag van welvarende nieuwkomers naar luxe grondgebonden woningen en voorzieningen waardoor ook de uitstroom van gevestigde bewoners met een hoger inkomen vermindert. Daarvoor hebben we meer luxe grondgebonden woningen nodig en voert de gemeente onder andere een ‘nee, tenzij…’ beleid voor extra appartementen (die zijn er al teveel gepland in de regio).

Woningzoekenden met een laag inkomen en speciale (zorg)behoeften moeten een passende woning en woonomgeving in Zwijndrecht kunnen blijven vinden. Tot slot wil de raad de kwaliteit van het woningaanbod over de gehele linie verder verbeteren.

Wijkgericht werken

De raad werkt aan leefbare, vitale en veilige wijken. Uitgangspunt daarbij zijn de principes van wijkgericht werken. De ambities van de raad en die van zijn partners krijgen hun neerslag in wijkvisies en wijkprogramma’s. Wijkvisies beschrijven in hoofdlijn de belangrijkste opgaven voor de wijken waarbij de wijkprogramma’s ingaan op de uitvoering. Wijkprogramma’s zijn concrete uitvoeringsprogramma’s en beschrijven per wijk wat georganiseerde burgers, gemeente, partners en maatschappelijk middenveld de komende vier jaar gaan doen in de wijk.

De raad wil:

• Voorrang geven aan het uitschrijven van de uitvoeringsprogramma’s per wijk zodat de spreekwoordelijke schop in de grond kan

• De mogelijkheid en wenselijkheid onderzoeken van rechtsreeks gekozen wijkplatforms

• Zwijndrecht 'Buursamer' maken, oftewel de inwoners prikkelen om te komen tot prachtige ideeën op het terrein van milieu, energievoorziening en ideeën die de sociale cohesie in een wijk kunnen bevorderen

• Grotere betrokkenheid van de raad bij het wijkgericht werken, op basis van wederkerigheid.

Jeugd

Het samenhangend jeugdbeleid in Zwijndrecht betekent actief en interactief zijn op de domeinen Gezin, School, en Werk en Vrije Tijd, waarbij wederkerigheid een belangrijk vertrekpunt is: de gemeente neemt zijn verantwoordelijkheid maar inwoners en organisaties leveren daaraan ook een bijdrage. Het grootbrengen van kinderen is daarin een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid, waarbij de ouders of verzorgers de eerst verantwoordelijke zijn.

Kinderen moeten opgroeien in een zeer dynamische en veelvormige samenleving. Het leren meedoen en het aanleren van vaardigheden en competenties om actief te zijn is de beste voorbereiding op de toekomst. In het hele Jeugd en Onderwijsbeleid dat is vastgesteld klinkt daarom door waar Zwijndrecht voor staat: “Alle kinderen kansen geven om zich optimaal en met plezier te kunnen ontwikkelen met alle talenten die zij in huis hebben”.

De beleidsinspanningen van de afgelopen jaren en de samenwerking met de partners hebben ervoor gezorgd dat er in Zwijndrecht een goed fundament is neergelegd in het basisaanbod dat er moet zijn voor kinderen en het gezin waarvan zij deel uitmaken. Het beleid is daarmee nu goed op orde en de komende jaren staan in het teken van uitvoering en implementatie.

In de achterliggende jaren heeft Zwijndrecht fors geïnvesteerd in met name die zorgkant van het jeugdbeleid. De komende raadsperiode wil de raad borgen wat er is door een centrum voor jeugd en gezin te realiseren waarin partijen elkaar als vanzelfsprekend kunnen vinden, maar ook investeren in het aantrekkelijker maken van Zwijndrecht voor de jeugd. Met veruit het merendeel van de jongeren in de gemeente gaat het tenslotte heel goed en zij verdienen het om in een ook voor hen aantrekkelijke gemeente te wonen.

De raad wil:

• Een discotheek op basis van particulier initiatief behouden in Zwijndrecht voor de Zwijndrechtse jeugd

• De wijkcentra aantrekkelijker maken voor jongeren en de openingstijden verruimen

• Voldoende sportvoorzieningen in Zwijndrecht realiseren zodat jongeren voldoende sportmogelijkheden hebben

• Een aantrekkelijke zwemvoorziening realiseren

• Schoolzwemmen introduceren in overleg met het onderwijs

• De jeugd meer bij het voor hen te ontwikkelen en uit te voeren beleid te betrekken, mede door en met inzet van de ‘jeugdige’ raadsleden.

Onderwijs

Goed onderwijs voor alle jongeren in de gemeente is van groot belang om hen te laten opgroeien tot zelfredzame en mondige burgers. De gemeente schept daarvoor de randvoorwaarden. Dit gebeurt door mee te werken aan goede huisvesting, aan de totstandkoming van brede scholen in de wijken en door onderwijsachterstandenprogramma’s aan te bieden aan kinderen die extra aandacht nodig hebben.

De raad investeert op de doorgaande lijn tussen peuterspeelzaal/kinderdagverblijf – primair onderwijs – voortgezet onderwijs – beroepsonderwijs en arbeidsmarkt. Dit laatste gebeurt om kinderen en hun verzorgers zo goed mogelijk te ondersteunen tijdens de verschillende fase van hun schoolleven en om uitval te voorkomen.

Ook investeert de raad in de verbinding tussen activiteiten buitenschools en binnenschools: dat bevordert de persoonlijke ontwikkeling en de sociale integratie van de kinderen maximaal.

De raad wil:

• Het brede schoolbeleid verder uitwerken. De raad streeft naar één brede school per wijk die een centrale rol heeft in het vergroten van de ontwikkelkansen van de kinderen, in het vergroten van de sociale samenhang in de wijk en ouders beter in staat zijn hun opvoedingsverantwoordelijkheid vorm te geven. Een voorbeeld is het geplande educatief plein Heerjansdam. Ook de wijk Oudelandsambacht verdient een brede school met de daarbij behorende sportvoorziening.

• Het onderwijsaanbod aantrekkelijker maken. Het doel is dat kinderen hun leercapaciteiten zo lang en zo goed mogelijk uitbuiten. Dit vraagt om aantrekkelijk onderwijs (breed aanbod, dicht bij huis) in een aantrekkelijke omgeving.

• De mogelijkheden onderzoeken om te streven naar een praktijkschool in de Zwijn­drechtse Waard. Ook verdient de samenwerking met het bedrijfsleven een impuls en wil de raad bevorderen dat de regio onderzoekt of het mogelijk is om meer HBO instellingen naar de Drechtsteden te krijgen.

Cultuur

In Zwijndrecht en Heerjansdam zijn er diverse manieren om cultuur te beleven en deel te nemen aan culturele activiteiten. De gemeente draagt hier een steentje aan bij door cultuur enerzijds te faciliteren en anderzijds te stimuleren. Het faciliteren van cultuur gebeurt onder andere door het verstrekken van subsidies. Door het subsidiëren van verenigingen en instellingen en het beschikbaar stellen van accommodaties maakt de gemeente het mogelijk dat inwoners kunnen deelnemen aan culturele activiteiten.

Het stimuleren en organiseren van culturele activiteiten gebeurt niet alleen door de gemeente. Maatschappelijke organisaties en verenigingen hebben hier een belangrijke rol, de raad wil daarom de betrokkenheid van burgers en maatschappelijke instellingen vergroten door het stimuleren en faciliteren van initiatieven die bijdragen aan de verbetering van de leefbaarheid en sociale cohesie in Zwijndrecht.

De raad is van mening dat cultuur mensen moet inspireren en bewust maken van hun identiteit en dat dit een belangrijke bijdrage levert aan de sociale cohesie en leefbaarheid in de gemeente.

Om cultuur ook in de toekomst aantrekkelijk te laten zijn, is het van belang een zo compleet mogelijk aanbod te hebben aan activiteiten, dat ook met haar tijd meegaat. Het cultuurbeleid staat de komende raadsperiode in het teken van deelname, beleving en ontspanning, door initiatieven hiertoe te stimuleren, faciliteren en subsidiëren.

De raad wil bereiken dat:

• Er een jaarlijks terugkerend Zwijndrechtse festival wordt georganiseerd

• Het plein bij het gemeentehuis met regelmaat wordt gebruikt voor culturele activiteiten zoals festivals, de kermis, (carillon)concerten en andere passende activiteiten

• Aanvragen voor vergunningen van evenementen verder worden vereenvoudigd

• Er duidelijkheid komt over de haalbaarheid van een volwaardig theater op het niveau van de Zwijndrechtse Waard.

Zorg

De afgelopen jaren is een start gemaakt met een grondige verandering van het zorgstelsel. De Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ) trekt zich terug, de inwoners worden meer verantwoordelijk voor hun eigen welbevinden en de rol van de gemeenten en de zorgverzekeraars wordt belangrijker. Voor inwoners bij wie de zorg wegvalt, waaronder kwetsbare ouderen en mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, moeten passende alternatieven worden ontwikkeld waarbij we minder zorgen voor maar meer zorgen dat. Iedere Zwijndrechtenaar behoudt de kans actief deel te nemen aan de samenleving. Daarnaast is het de komende jaren van belang rekening te houden met toenemende gemiddelde leeftijd en de steeds complexere problematiek van inwoners.

Voorkomen sociaal isolement

Een belangrijke factor om in de samenleving mee te blijven doen is deelname aan het arbeidsproces. Een goede sociale werkvoorziening en de Sociale Dienst Drechtsteden dragen bij aan mensontwikkeling. Voor inwoners zonder mantelzorgers neemt het risico dat zij in een isolement raken en/of meer ondersteuning nodig hebben toe. Dit geldt ook voor inwoners met een zwaar belaste mantelzorger. Bovendien blijkt dat zorgproblemen regelmatig gepaard gaan met steeds toenemende schuldenproblematiek (ook bij jongeren). Om dit te voorkomen werkt Zwijndrecht, samen met partners en vrijwilligers, aan een goede, integrale signalerings- en ondersteuningsstructuur. De raad steunt de vrijwillige initiatieven die bijdragen aan de ondersteuning van deze inwoners en hun mantelzorgers. Ook vertrouwt de gemeente Zwijndrecht op de bestaande sterke samenwerking met de partners.

Ondersteuning

Iedereen die ondersteuning nodig heeft om te kunnen (blijven) participeren in samenleving weet waar hij of zij informatie en advies over ondersteuning kan vinden. Om die reden wil de raad dat deze informatie beschikbaar komt binnen de natuurlijke netwerken van inwoners zoals in de wijken, bij de vertrouwde zorg- en welzijnsaanbieder, maar ook in het gemeentehuis en op internet. Voor inwoners die niet de beschikking hebben over internet of hier niet mee om kunnen gaan komt er de mogelijkheid om te bellen met een medewerker van het Klant Contact Centrum die voor hen de gevraagde gegevens verwerkt.

Kwaliteit en kosten in balans

In de komende jaren is het van belang om een grotere zorgvraag te voorkomen en de kosten van zorg, welzijn en overige ondersteuningsvormen te beheersen. De komende jaren bieden bovendien de kans om de steeds complexere zorg, eenvoudiger en toegankelijker te maken. Juist door de veranderende AWBZ is het mogelijk om, samen met onze AWBZ- en zorgverzekeringpartners, passend, creatief en afgestemd aanbod te ontwikkelen.

Zwijndrecht past dit toe door samen met de Vivera-partners te werken aan krachtige oplossingen. De samenwerking met bijvoorbeeld ziekenhuizen en zorgkantoor vergt een hoger schaalniveau. Hiervoor is de kracht van de Drechtsteden (Drechtzorg en Zorgkantoor) van groot belang.

Gebiedsontwikkeling & Openbare ruimte

Zwijndrecht kiest voor ruimtelijke kwaliteit en de versterking van de eigen identiteit als Ondernemende Tuinstad zoals dit is vastgelegd in de Structuurvisie Zwijndrecht 2020. De kaders van de structuurvisie blijven uitgangspunt van beleid. Dit betekent dat niet buiten de verstedelijkingscontour wordt gebouwd en dat het buitengebied open blijft.

Zwijndrecht moet aan de slag met problemen in buurten en wijken. Hiervoor is minder geld beschikbaar. Zwijndrecht kiest voor gebiedsontwikkeling. Dit betekent dat de ontwikkeling van wijken en buurten samenhangend, in samenwerking met bewoners, gemeentelijke partners en de markt wordt uitgevoerd.

De openbare ruimte is het visitekaartje van Zwijndrecht. We maken er met zijn allen dagelijks gebruik van. De raad wil dat Zwijndrecht op zijn minst schoon, heel en veilig is. De gemeente gaat aan de slag en loopt achterstallig onderhoud in. Op bijzondere plekken kan gekozen worden voor meer kwaliteit.

De raad wil:

• Werken aan de herstructurering door corporaties en daarmee de leefbaarheid van Kort Ambacht Zuid

• Uitvoering van het woonbeleid door wijzigingen in de woningvoorraad gericht op een meer evenwichtige bevolkingssamenstelling en verbetering van de leefbaarheid in de wijken

• Verbetering van de bereikbaarheid op de fiets, per openbaar vervoer en met de auto

• Onderzoek naar parkeerproblematiek, de financieringsproblematiek en herijking van het parkeerbeleid

• Uitvoering van het Integraal beheerplan openbare ruimte (IBOR)

• Uitvoering van het beleidsplan Handhaving in relatie tot beschikbare middelen

• Onderzoek naar de particuliere initiatieven voor revitalisering van winkelcentrum “De Passage” in relatie tot de reconstructie van de Koninginneweg.

Grote projecten worden gezien de marktomstandigheden opnieuw beoordeeld op hun realiteitswaarde. De Koninginneweg wordt opnieuw gewogen en samen met de Drechtsteden moet worden gewerkt aan herprogrammering. Het Maasterras komt op een lager pitje te staan.

Milieu

Zwijndrecht versterkt de kwaliteit van het milieu. Ook bij bezuiniging willen de inwoners leven in een aantrekkelijke omgeving en gezond oud kunnen worden.

Zwijndrecht kiest als tuinstad voor groene wijken, mooie parken en een groen-recreatief buitengebied. Bomen zijn essentieel en Zwijndrecht kiest er voor voldoende grote en mooie bomen te behouden en in parken en het buitengebied aantrekkelijk en kwalitatief hoogwaardig groen te bieden om te spelen en te wandelen.

Veiligheid en gezondheid van de Zwijndrechtse inwoners zijn essentieel. Zwijndrecht ligt in de Randstad en is sterk verstedelijkt. Gevolg is overlast van verkeer en industrie. Zwijndrecht houdt aandacht voor geluidsoverlast en wil samen met het rijk de luchtkwaliteit verbeteren. Hiervoor moet de burger de auto vaker kunnen laten staan. Daarom wil de raad de fiets en het openbaar vervoer als alternatief kunnen aanbieden en kiest ervoor om te verdichten rond het station zodat er meer treinen gaan rijden. Daarnaast wil de raad de externe veiligheid van rangeerterrein Kijfhoek en het doorgaande spoor vergroten en maakt zich met de Drechtsteden hiervoor sterk.

Zwijndrecht neemt ook verantwoordelijkheid voor de toekomst. Duurzaamheid betekent dat de gemeente minder energie verbruikt, alternatieve energie stimuleert, zo weinig mogelijk afval produceert en milieuvriendelijke materialen gebruikt. Ook stelt de gemeente meer eisen aan partners om duurzaam te zijn en maakt zij met het bedrijfsleven afspraken maken over duurzaam ondernemen. De raad realiseert zich dat duurzaamheid door iedereen gemaakt wordt. Daarom blijft milieueducatie een speerpunt van de gemeente.

De raad wil:

• Duurzaamheidsinititatieven ondersteunen

• Duurzaamheid in de portefeuille van een wethouder

• De beperking van de milieueffecten van het verkeer (de A16 en de doorgaande wegen)

• De verbetering van de externe veiligheid langs het doorgaande spoor en Kijfhoek door Stedenbaan en het Basisnet Spoor

• De lobby voor een aparte goederenspoorlijn tussen Rotterdam en België; deze zogenoemde dedicated spoorlijn voor het goederenvervoer (Robel) lost de onveiligheid in Zwijndrecht en de regio voor een belangrijk deel op

• Meewerken in het programma Stedenbaan, wat tot doel heeft de treinfrequentie te verhogen

• De verbetering van de luchtkwaliteit in het kader van het Nationaal Programma Luchtkwaliteit

• De opknapbeurt van het Develpark afmaken

• Een plan van aanpak voor het Noordpark en het Molenvlietpark in samenspraak met vrijwilligers, zoals destijds bij het Munnikkenpark; de insteek is een grote inzet van vrijwilligers en beperkte financiële middelen

• De groen-recreatieve ontwikkeling van het buitengebied bevorderen waarbij de plannen voor Deltapoort als positieve leidraad worden gezien

Economie en Arbeidsmarkt

Economie

De gemeente hecht veel waarde aan haar gevestigde bedrijfsleven, bestaande uit zowel grote industriële bedrijven als een sterk vertegenwoordigd midden– en kleinbedrijf. Het bedrijfsleven dient voldoende kansen te krijgen om zich te ontwikkelen én te excelleren.

Centrale doelstelling van het lokaal beleid is het actief versterken van de lokale economie, ook in regionaal perspectief, met de nadruk op de optimale ontwikkeling van het vestigingsklimaat.

Ondernemers zijn economisch de ruggengraat van de samenleving. Door hen meer te waarderen en te betrekken bij de ontwikkelingen is een beduidende verbeterslag te maken. Starters zorgen voor nieuw bloed in ondernemersland, de gemeente moet samen met partners de starters meehelpen de eerste moeilijke periode te overleven.

Inzet op een optimale dienstverlening aan bedrijfsleven kenmerkt zich in kwaliteit, toegankelijkheid en snelheid. Het ondernemersloket als intermediair tussen gemeente en bedrijfsleven en een sterke inhoudelijke ambtelijke inzet op het thema economie speelt hierbij een belangrijke rol. Het economisch actieprogramma krijgt verdere uitwerking, herkenbaar in thema’s als verlaging van de administratieve lastendruk (deregulering), mentorproject, ondernemersinitiatieven als Bedrijven Investerings Zone, Keurmerk Veilig Ondernemen en parkmanagement. Intensief contact, samenwerking met en input door het bedrijfsleven is daarbij van belang.

De raad wil een optimale lokale economie door de bestaande bedrijvigheid, inclusief arbeidsplaatsen, te behouden, te versterken en te laten groeien. Zwijndrecht zet in op het maritieme cluster en industriële bedrijvigheid. Om de lokale economie te verbreden wordt niet alleen ingezet op dienstverlenende en kennisintensieve sectoren maar ook de aanwezige sterke flankerende clusters.

Het vestigingsklimaat blijft optimaal door te zorgen voor voldoende, kwalitatief goede bedrijfslocaties waarbij de beschikbare milieuruimte wordt bewaakt. Revitalisering en herstructurering van bedrijventerreinen als continue proces zorgen voor realisatie van een deel van bovenstaande ambitie. Herstructurering van De Geer en ontwikkeling van Bakestein worden afgerond. Mogelijkheden voor herstructurering van Groote Lindt worden nader onderzocht.

Naast bedrijventerreinen is er aandacht voor het goed functioneren van andere vestiginglocaties zoals kantoren, bedrijven-aan-huis/in de wijk en detailhandel- en horecalocaties. Voorbeelden hiervan zijn: leegstand van kantoren analyseren en voorkomen, kansen voor bedrijvigheid aan huis, kansen voor horeca, goed functionerende buurtwinkelcentra en behoud van de regionale functie van Walburg, waarbij de kwaliteit van de openbare ruimte rond het winkelcentrum een impuls krijgt.

Zwijndrecht blijft met haar multimodale transportassen op de kaart als optimaal bereikbare, aantrekkelijke vestigingslocatie ongeacht het gekozen vervoermiddel. Naast bereikbaarheid speelt ook het parkeren, met name voor vrachtwagens en bedrijfsauto’s in de wijken, een belangrijke rol.

Zwijndrecht is dé binnenvaartgemeente in Nederland. De binnenvaart heeft onder meer een belangrijke invloed op de middenstand en de werkgelegenheid in Zwijndrecht. De binnenvaart dient voldoende gefaciliteerd te worden met ligplaatsen en walstroom. Doen is de boodschap, zowel lokaal als regionaal.

Economisch gezien maakt Zwijndrecht onderdeel uit van de Drechtsteden. Samenwerking met de regio ten aanzien van de regionale economische structuur, acquisitie en promotie, de ROM-D en (herstructurering van) bedrijventerreinen is noodzakelijk om de concurrentiepositie te behouden.

Arbeidsmarkt

Door de inzet op het behoud van bedrijfsvestigingen en arbeidsplaatsen worden inwoners van Zwijndrecht optimaal voorzien van werkgelegenheid. Echter vanwege de economische crisis neemt de werkloosheid toe. Met de toenemende gemiddelde leeftijd van werknemers valt een tekort aan personeel te verwachten. Ook is er een lacune tussen vraag en aanbod in arbeid. Een sterk arbeidsmarktbeleid is dus noodzakelijk.

Dordrecht is als centrumgemeente verantwoordelijk voor het arbeidsmarktbeleid. Het accent ligt momenteel op de aanpak van jeugdwerkloosheid (inclusief aanpak schooluitval), de afstemming tussen onderwijs en arbeidsmarkt en betere samenwerking tussen UWV en de Sociale Dienst. Zwijndrecht werkt actief mee aan deze aanpak. De gemeente zorgt bovendien dat het bedrijfsleven alert is op deze thema’s. Ook zij zijn afhankelijk van het toekomstige personeel.

Bestuurlijke samenwerking

Inwonerparticipatie, maatschappelijke partners en adviesraden

De raad hecht veel waarde aan de mening van inwoners en maatschappelijke partners bij het maken of omvormen van beleid en bij de uitvoering. Een goede interactieve communicatie met de inwoners met behulp van laagdrempelige mogelijkheden, zoals het internet, is daarom gewenst. Onderzocht moet worden wat de mogelijkheden zijn om de inwoners meer te betrekken in de besluitvorming van de raad. Te denken valt aan moderne communicatiemiddelen, zoals het live digitaal uitzenden van raadsvergaderingen op de gemeentelijke website. Andere mogelijkheden zijn het gebruik maken van internetpolls en/of het instellen van vaste panels in de samenleving, die geraadpleegd kunnen worden bij ontwikkelingen in de woonwijken. Indien haalbaar gaat de voorkeur van de raad uit naar, op democratische wijze, gekozen wijkplatforms. Tevens dienen er voldoende adviesraden van onder andere inwoners beschikbaar te zijn voor de raad en het college om te adviseren over belangrijke maatschappelijke vraagstukken. In dit kader wil de raad ook maatschappelijke partners zoals woningbouwcorporaties en instellingen voor welzijn, zorg en ouderen meer betrekken bij de besluitvorming. Als bestuurlijke vernieuwing moet het mogelijk worden dat de raad naast het college ook de directie van de gemeentelijke organisatie in de carrousel kan bevragen; de betrokken bestuurder blijft verantwoordelijk.

Regio Drechtsteden

Zwijndrecht is de tweede grootste gemeente in de Drechtsteden en moet daarom ook een sterke speler zijn in de regionale samenwerking, waarbij een bestuurlijke voortrekkersrol gehandhaafd moet blijven. De doorontwikkeling naar een Netwerkstad aan het Water is nodig om een sterke regio te worden. De regionale samenwerking is belangrijk maar geen doel op zich. Het uitgangspunt is “lokaal wat lokaal kan en regionaal wat nodig is”. Het regionale bestuur dient competent en slagvaardig te zijn met een sterke democratische legitimatie. De raad wil terughoudend zijn in het overdragen van lokale bevoegdheden en eerst de al in gang gezette ontwikkelingen afmaken voor er nieuwe starten. Voor de sturing en controle door de raad dient er een transparante financiële structuur te zijn met helderheid in de kosten en baten, met restitutie van overschotten.

Zwijndrechtse Waard

Door de gezamenlijke ontwikkeling van de VINEX-locatie De Volgerlanden zijn de gemeenten Zwijndrecht en Hendrik-Ido-Ambacht aan elkaar gegroeid en vormen samen de subregio Zwijndrechtse Waard. Door de tegenvallende woningbouw is er een tekort ontstaan op de exploitatie van De Volgerlanden. Zwijndrecht blijft hierover met de buurgemeente in gesprek om tot een voor beide aanvaardbare oplossing te komen.

Het schaalniveau van circa 80.000 inwoners en de geografische ligging bieden beide gemeenten kansen tot intensieve bestuurlijke en ambtelijke samenwerking. Het gezamenlijk investeren en exploiteren van voorzieningen voor 80.000 inwoners, zoals een zwembad, theater en onderwijs, biedt voordelen voor de inwoners. Meer kwaliteit, maar ook betaalbaar.

Regio Zuid-Holland Zuid

Ten aanzien van de regio Zuid-Holland Zuid heeft de raad hetzelfde standpunt als ten aanzien van de Drechtsteden. “Lokaal wat lokaal kan en regionaal wat nodig is”. De ontwikkelingen zoals de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht (WABO) ofwel de omgevingsvergunning en Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) en de nieuwe Veiligheidsregio, volgt de raad kritisch.

Met de invoering van de nieuwe Veiligheidsregio’s en nieuwe regelgeving worden strengere eisen gesteld aan de brandweertaken. Bij de voorgenomen regionalisering van de Brandweer in 2013 houdt de raad vast aan het brandweercluster Zwijndrechtse Waard, met als doelstellingen: verbeteren kwaliteit en verminderen kwetsbaarheid, zorgvuldigheid richting personeel en behoud van vrijwilligheid, waarbij nuchter gekeken wordt naar lokale realiteit ten opzichte van de landelijke eisen.